Temel Elektronik – temel-elektronik.com Temel Elektronik. Devre elemanları, hobi devreler, temel elektronik ders notları, elektrik ve elektronik bilgileri

Transformatörlerin Sogutulması

01.11.2009 · Kategoriler Transformatörler

Düşük sinyalli transformatörler fazla ısı yaratmazlar. Birkaç kilowatt’a kadar olan güç transformatörleri genelde ısıyı hava yoluyla attıkları için ayrı bir soğutma sistemine gereksinim duymazlar. Daha yüksek güçle çalışanları ise fan sistemi ile soğutulabilirler.

Bazı kuru transformatörler basınçlı tanklarda azot ve kükürt heksaflorid gazı ile soğutulmaktadırlar.

Yüksek güç ve/veya gerilimli Transformatörlerin sarımları “Transformatör yağı” denen yüksek ısıda dengesini koruyabilen,rafine,özel bir madeni yağa batırılmıştır. Bina içinde kullanılan büyük transformatörlerin batırılacağı yağın alev almaz olması zorunludur.

Önceden,poliklorbifenil(PCB) ateş almaz olması ve dengeli olması sebebiyle kullanılmıştır. Yeni ekipmanlarda artık PCB sızması ve zehirli olmasından ötürü kullanılmaz. PCB kullanan eski transformatörler de sızma vak’alarına karşı sık sık kontrol edilmelidirler. Sızma tesip edildiği halde derhal değiştirilmeli ve ya profesyonelce temizlenmeli ve tamir edilmeli veya çevreye zararsız bir yöntemle imha edilmelidir. Günümüzde, yanmaz sıvıların fiyatı bir transformatör kasasının inşaat fiyatını ciddi bir şekilde etkileyecek olduğunda dengeli silikon bazlı yağlar veya florlu hidrokarbon yağları kullanılır. Kanola yağı gibi alev almaz yağlar da kullanılabilir ancak bütün aleve dirençli bu sıvılar performans,fiyat ve zehirlilik açısından daha negatif taraflara sahiptirler.

Yağ,transformatörü soğuturken aynı zamanda transformatörün parçaları arasında yalıtkan görevi de görür. Yüksek ısıda yağın dengede olması transformatörde ark,bozulma veya yangın çıkmaması açısından çok önemlidir. Yağ tankının doğal konveksiyon yolu ile yağa dolaşım sağlayan radyatörleri bulunabilir. Çok büyük veya çok yüksek güce sahip (milyonlarca watt’lık) Transformatörler fanli soğutma sistemi,yağ pompaları,hatta yağdan suya ısı taşıyıcıları bile bulunabilir. Yağ ile doldurulmuş Transformatörler, buhar-faz ısı transferi,elektrikli ısıtma,vakum uygulaması ve veya bunların herhangi bir kombinasyonundan olan uzun süren bir kurutma işlemlerinden geçirilerek soğutucu yağ ile doldurulmadan önce su buharından bütünüyle serbest kalmaları sağlanır. Bu cihazın elektrikle yüklü iken bozulmasını engellemeye yardımcı olur. Yağ ile doldurulmuş transformatörler, sarımlar içinde bir ark oluşmasının yan etkisi olan gaz birikimini tespit edip Transformatörü kapatan Buchholz dedektörleri ile donatılmış olabilirler.
Yakın zamanda ,bakır kaybını sıfırlayan,ancak çekirdekteki çeliğin kaybını engellemeyen süperiletken sarımlı deneysel Transformatörler imal edilmiş,bunların 2 megawatt’lık bir güce eriştiği gözlemlenmiştir. BU tür yeni nesil transformatörlerin soğutulması sıvı azot veya helium ile gerçekleştirilir.


Yorumunuzu yaziniz