Kategori Arşivi 'Elektrik' Kategori

Elektrik akımı oluşumu

Bildiğiniz gibi metallerin atomlarındaki elektron sayıları metalin cinsine göre değişir. İletken maddelerin atomlarının son yörüngelerinde 4 ‘den az elektron bulunur. Atomlar bu elektronları 8 ‘e tamamlayamadıkları için serbest bırakırlar. Bu yüzden bir İletken maddede milyonlarca serbest elektron bulunur. Bu maddeye elektrik uygulandığında elektronlar negatif (-) ‘den pozitif (+) yönüne doğru hareket etmeye başlar. Bu harekete “Elektrik Akımı” denir. Birimi ise ⇥ devamını oku

Topraklama

Dünya çok büyük bir küre olduğu için kapasitesi çok büyüktür. Dolayısıyla toprakla temas halinde olan cisimler nötr haldedir.
(–) yüklü cisim iletken bir telle toprağa bağlanırsa cisimdeki fazla olan (–) yükler toprağa akar ve cisim nötr olur.

(+) yüklü cisim iletken bir telle toprağa bağlanırsa, cisimdeki (+) yükler hareket edemeyeceği için, topraktan cisme (–) gelir ve cisim nötr olur.

Nötr bir cisim etki ve topraklama yoluyla elektriklenebilir.

(–) yüklü K cismi nötr L cismine yaklaştırılırsa, L cisminin bir tarafı (+) diğer tarafı (–) yükle yüklenir.

L cismi iletken bir telle toprağa bağlanırsa (–) yükler ⇥ devamını oku

Etki ile elektriklenme

Yüksüz K ve L cisimleri birbirine temas halinde iken (+) yüklü bir M çubuğu yaklaştırılıyor.
M çubuğundaki (+) yükler K küresinden L küresine (–) yükleri çeker. K küresinin çubuğa uzak olan kısmı (+) yükle yüklenir. Daha sonra küreler yalıtkan ayaklarından tutulup ayrılır ve M çubuğu uzaklaştırılırsa, K küresi (+), L küresi de (–) yükle yüklenmiş olur.

M çubuğu dokundurulmadan K ve L küreleri yüklenmiş olur. Böyle yüklemeye etki ile elektriklenme denir.

Etki ile elektriklenmede K ve L nin yarıçapları ne olursa olsun yük miktarları eşittir. Ayrıca çekilen ya da itilen yükler mümkün ⇥ devamını oku

Dokunma ile elektriklenme

Yüklü bir cisim nötr bir cisme dokundurulduğunda mevcut yükünü paylaşırlar ve nötr cisimde yüklenir.

Bu tür yüklenmeye dokunma ile elektriklenme denir. Şekilde (–) yüklü K küresi nötr L küresine dokundurulduğunda, K den L ye elektron geçişi olur ve sonra dengeye gelirler.

Eğer K cismi (+) yüklü olsa idi, nötr L küresinden (–) yükler K küresine geçer ve her ikisi de (+) yüklü olurdu.

Yüklü cisimler birbirine dokundurulduktan sonra son yükleri, kürelerin kapasitelerine bağlıdır. Kürelerin kapasiteleri yarıçapla orantılı olduğundan toplam yükü ⇥ devamını oku

Sürtünme ile elektriklenme

Saçımızı tararken, yün kazagımızı çıkarırken çıtırtılar duyulur. Otomobilden inerken kapı kolu ile el arasında elektrik akışı olur. Bu ve benzeri örneklerdeki olayların nedeni elektriklenmedir.

Sürtünme ile elektriklenmede birbirine sürtünen cisimlerden biri diğerine elektron verir ve kendisi pozitif (+) yükle yüklenir. Elektron alan cisim üzerinde (–) yük fazlalığı oluşacağı için negatif (–) yükle yüklenir. Alınan yük verilen yüke eşit olduğu için yük miktarı eşittir.

Cam çubuk ipek kumaşa sürtülürse, camdan ipeğe elektron ⇥ devamını oku

Durgun elektrik

Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur.

Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton denilen parçacıklardır. Protonun yükü pozitif (+), elektronun yükü ise negatif (–) dir. Bir elektronun yüküne elementer yük denilmiştir ve birim yük olarak seçilmiştir.

Yüksüz (nötr) bir atomdaki elektronların (–) yük toplamı, protonların (+) yük toplamına eşittir.

Nötr Cisim: Bir cismin üzerindeki pozitif (+) yük sayısı, negatif yük sayısına eşit ise, böyle cisme nötr ya da yüksüz cisim denir. Yüksüz denildiği zaman cismin ⇥ devamını oku

Servo Elektrik Motoru

Servolar programlanabilir bir mile sahip olan küçük cihazlardır. Servoya belirli kodlar göndererek bu milin pozisyonunu istedğimiz açıda değiştirilebiliriz. Giriş hattındaki kodlu sinyalimiz var oldukça, servo milin pozisyonunu kodun istediği şekilde sabit tutar. Kodlar değiştikçe milin açısal pozisyonu da değişir. Örneğin, servolar uzaktan kumandalı uçaklarda yön tayini için hareketli parçaların pozisyonlarını değiştirmek için kullanılır. Uzaktan kumandalı araçlar ve oyuncaklar için ve elbette robotlar için de kullanılırlar.

Servolar robotlar için vazgeçilmez parçalardır. Yukardaki fotoğrafta da görebilceğiniz gibi servo motorlar küçüktür, gömülü kontrol devrelerine sahiptir ve küçük boyutlarına karşın inanılmaz güçlüdür. Ayrıca mekanik gücü orantılı olarak harcar. Yani hafif yüklü bir servo fazla güç harcamayacaktır. Aşağıda bir servo motorun parçaları gösterilmektedir( Motoru, dişlileri, kasa ve motor kontrol devresi). Üstelik motorun dış dünya ile iletişimini sağlayan üçlü kabloyu da görmektesiniz. Birisi besleme için (+5 volt), birisi toprak, sonuncusu (beyaz kablo) da data yani kontrol için kullanılan kablodur.

Peki bir servo nasıl çalışır? Servo motor çıkış miline bağlı bir potansiyometre ve bazı kontrol devrelerine sahiptir. Yukardaki fotoğrafta potansiyometre kontrol devresi bordunun sağında görülebilir. Bu potansiyometre motorun o an hangi açıda bulunduğunu bize gösterir. Eğer mil doğru açıda ise motor çalışmayı durdurur. Eğer kontrol devresi motorun istenilen açıda olmadığını tespit ederse açı doğru olana kadar motoru haraket ettirir. Çıkış mili 180 derecelik bir ⇥ devamını oku

Elektrik Santral Çeşitleri

1.Hidroelektrik Santral
2.Termik Santral
3. Nükleer Santral

Yurdumuzda hangi çeşit elektrik santralleri bulunmaktadır? Ülkemizde sadece termik ve hidroelektrik santralleri bulunmaktadır.

1.Hidroelektrik Santraller: Hidroelektrik santraller ile elektriküretimi, dünyada toplam elektrik üretimine yaklaşık %23 oranındakatkıda bulunmaktadır. Hidroelektrik santralleri ile enerji üretimiiçin uygun coğrafi koşulların sağlanması gerekmektedir. Günümüzkoşullarında kullanılabilir hidroelektrik kapasitenin büyük bir bölümühali hazırda kullanılmaktadır. Türkiye açısından enerjinin durumu elealındığında, bazı kaynaklar açısından şanslı bir ülke olduğumuz ortayaçıkmaktadır. Özellikle Güney ve Doğu Anadolu bölgelerimizdehidroelektrik santraller sayesinde üretilen elektrik enerjisiküçümsenemez. Kurulması planlanan veya inşaatı süren birçokhidroelektrik santralleri, Türkiye’nin geleceğine damga vuracaktır.Hidroelektrik santraller, temiz enerji kaynakları arasındadeğerlendirmek gerekir.
Ülkemizdeki akarsuların hidroelektrik potansiyelinin geliştirilmesiamacı ile 485 adet hidroelektrik santral (HES) projesiningeliştirilmesi planlanmış bulunmaktadır. Bu çalışmalar sonucundaülkemizin akarsularının toplam kurulu gücü 34592 MW, hidroelektrikenerji potansiyeli ise 122332 GWh olarak hesaplanmıştır. 1999 yılı sonuitibariyle geliştirilerek işletmeye açılan 113 adet HES projesinintoplam kurulu gücü 10631 MW olup, enerji üretim kapasitesi yıldaortalama 38493 GWh’dır. Bu ise toplam hidroelektrik potansiyelin ancak%31’inin geliştirildiğini göstermektedir. Bu oran halen inşaatı devametmekte olan toplam 4246 MW Kurulu gücünde ve 14020 GWh enerji üretecekolan 38 adet HES projesinin tamamlanarak işletmeye alınması ile %43’eulaşacaktır.
DSİ Türkiye’de su kaynaklarını geliştirme projelerini,gerçekleştirmekten sorumlu kurumdur. Hidroelektrik enerji üretecekprojeleri geliştirmektedir. Türkiye’de bugüne kadar 125 hidroelektriksantral işletmeye alınmıştır. Türkiye’de bugüne kadar işletmeye alınan11643 megawatt kurulu güçteki hidroelektrik santrallerde yılda ortalama42,2 milyar kilowatt saat enerji üretmektedir. DSİ tarafından inşaedilen hidroelektrik santrallerin toplam kurulu gücü 9912 megawatt’dır.DSİ tarafından inşa edilen hidroelektrik santrallerde yılda ortalama35,7 milyar kilowatt saat enerji ⇥ devamını oku

Mıknatıs

Mıknatıs, manyetik alan üreten nesne veya malzeme. Demir, nikel, kobalt gibi bazı metalleri çeker, bakır ve aliminyum gibi bazı metallere ve metal olmayan malzemelere etki etmezler.

mıknatıs 

Mıknatıslık etkisi, malzemelerde iki karşılıklı uçta toplanır. Bu iki uca mıktanısın kuzey ve güney kutbu ismi verilir. İki mıknatısın eş kutupları birbirini iterken, zıt kutupları birbirini çeker.
1 Mıknatısların türleri
    1.1 Sabit mıknatıslar
    1.2 Elektromıknatıslar
2 Mıknatıs kuramları
3 Mıknatıslama

Sabit mıknatıslar

Demir, kobalt, nikel gibi bazı maddeler oda ısısında ferromanyetik özelliğe sahiptir. Sabit mıknatıslar, mıktanıs taşı gibi doğada mıktanıslanmış halde bulunan maddeler olabileceği gibi, neonidyum mıktanıslar gibi yapay olarak hazırlanmış maddeler de olabilir.

Yapay mıknatıslar genellikle düz bir çubuk veya at nalı şeklinde üretilirler. Bu tür mıknatıslarda manyetik kutuplar kısa olan uçların üzerindedir.

Sabit mıknatıslar, elektrik motorları, hoparlörler gibi elektrik enerjisini hareket enerjisine veya hareket enerjisini elektrik enerjisine çeviren aletlerde kullanılır.

Elektromıknatıslar

En basit haliyle bir elektromıknatıs sarmal şekil verilmiş bir telin iki ucuna gerilim uygulanarak elde edilir. Sarmalın ortasına ferromanyetik bir cisim koyularak mıknatıslık özelliği yüzlerce kat arttırılabilir. Elektromıknatıslar, mıknatıslık özelliğini sadece telden akım geçtiği sürece korur. Oluşan manyetik alanın kuzey kutbunun yönü sağ el kuralı ile tesbit edilebilir. ⇥ devamını oku